Γιατί οδηγείς με σηκωμένο χειρόφρενο;
Ο δρόμος δεν ανήκει σε εκείνους που έχουν διαθέσιμους 621 ίππους, αλλά σε αυτούς που ξέρουν να διακρίνουν πότε μπορούν να τους απελευθερώσουν και το τολμούν
Στο περιοδικό “Car” (τεύχος Αυγούστου) διάβασα για την εντυπωσιακή Alfa Romeo 33 Stradale. Λίγες ώρες αργότερα, εσωτερικές διεργασίες γέννησαν στον νου μου την εξής σκέψη:
Ιδού τι μας συμβαίνει όταν ζούμε κινούμενοι (ή ακινητοποιημένοι…) από τους φόβους μας, τις διαρκείς αμφιβολίες, την εμμονική υπερανάλυση και τις περιοριστικές πεποιθήσεις· χαραμίζουμε δυνατότητα 621 ίππων “οδηγώντας” (τους εαυτούς μας) με σηκωμένο χειρόφρενο!
Έστω ότι σου δίνουν τα κλειδιά της Alfa Romeo 33 Stradale (με έναν κινητήρα 621 ίππων…), η οποία πιάνει 100km/h σε 3 δευτερόλεπτα. Η δύναμη είναι εκεί. Το μόνο που χρειάζεται είναι να βάλεις μπρος, να κατεβάσεις/αφήσεις χειρόφρενο και να πατήσεις γκάζι. Δεν είναι απλό; Στη θεωρία, ναι. Στην πράξη όμως; Χμμ…
Το φαινόμενο self-handicapping
Πολλοί άνθρωποι (ή σχεδόν όλοι μας κάποτε στη ζωή μας) οδηγούν με σηκωμένο το
…ψυχολογικό τους χειρόφρενο. Φόβοι, υπερανάλυση, περιοριστικές πεποιθήσεις οδηγούν στο φαινόμενο self-handicapping, την ασυνείδητη τάση να βάζουμε εμπόδια στον εαυτό μας, ώστε (μεταξύ άλλων πραγμάτων που ικανοποιούμε έτσι) να έχουμε και μια δικαιολογία αν τα πράγματα δεν κυλήσουν όπως θα θέλαμε…
Μπορεί κάποιος να έχει γνώσεις, εμπειρίες, ακόμα και πάθος (αυτοί είναι κάποιοι από τους δικούς του/της 621 ίππους), αλλά κάθε φορά που εμφανίζεται μια ευκαιρία, σκέφτεται “δεν είναι η κατάλληλη στιγμή”, “μήπως…;”, “κι αν…;”, “μα εγώ δεν…” και άλλα παραπλήσια.
Είναι σαν να πατάει γκάζι με λίγο σηκωμένο το χειρόφρενο. Σχεδόν κινείται, αλλά με κόπο. Κουράζεται, χωρίς να έχει κάνει ουσιαστική δράση και συνηθίζει τόσο αυτό τον τρόπο …οδήγησης (αυτόν που ποτέ δεν αξιοποιεί το διαθέσιμο δυναμικό του), που θεωρεί πια ότι είναι ο φυσιολογικός.
Ο εγκέφαλος αγαπά την ασφάλεια. Αν του ζητούσαμε να διαλέξει μεταξύ της οικείας στασιμότητας και της αβεβαιότητας που εμπεριέχει η αλλαγή, θα επέλεγε το πρώτο, ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΑΝ η αλλαγή είχε πολλές πιθανότητες να φέρει χαρά, αυτο-διεύρυνση, επιτυχία. Αυτό σχετίζεται με τον μηχανισμό γνωστικής ασυμφωνίας (cognitive dissonance). Όταν οι πράξεις μας δεν ταιριάζουν με τις δυνατότητες που έχουμε, ο νους μας, αντί να μας ωθήσει στην αλλαγή, απλώς θα βρει τρόπο να δικαιολογήσει την “απόκλιση”.
Μα, πρέπει πάντα να κατεβάζω απ’ ευθείας χειρόφρενο και να πατάω γκάζι;
Όχι! Κατηγορηματικά, ΟΧΙ! Η κριτική σκέψη, η εμβάθυνση και η ανάλυση είναι απολύτως ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ στη ζωή. Το ζητούμενο, όμως, είναι να αναδείξουμε την εσωτερική σοφία που θα βοηθά να διακρίνουμε πότε η μη δράση μας (ή η πιο αργή δράση μας) προκύπτει από ώριμη αξιολόγηση και πότε από δειλία, φόβο, περιοριστικές πεποιθήσεις. Μόνο όταν μάθουμε να κάνουμε αυτή τη διάκριση μπορούμε να ξέρουμε πότε να απελευθερώσουμε το χειρόφρενο με αυτοπεποίθηση και όχι από παρόρμηση ή βιασύνη.
Ο καλός οδηγός ταχύτητας ξέρει να ξεχωρίζει πότε οι 621 ίπποι θα …χαραμιστούν αν πατήσει γκάζι άτσαλα και πότε θα απογειώσουν την οδηγική του εμπειρία, το συνολικό απελευθερωτικό του βίωμα καθώς μετατρέπει την οδήγηση σε πέταγμα.
Στην οδήγηση της ζωής, ισχύει ακριβώς το ίδιο.
Κατά βάθος, ξέρεις.
Η απελευθέρωση του ψυχολογικού χειρόφρενου ξεκινά με αυτοπαρατήρηση, υγιή βαθμό διερεύνησης και επίγνωση.
Ρώτα τον εαυτό σου:
Σε τι “οδηγώ με σηκωμένο χειρόφρενο” αυτό τον καιρό και σε τι “κυλάω και ρολάρω”;
(Ξέρεις. Κατά βάθος, όλοι ξέρουμε. Αν πεις στον εαυτό σου “έλα, οι δυο μας είμαστε τώρα. Πες το χωρίς πολλή σκέψη”, θα δεις ότι θα ομολογήσεις πολύ γρήγορα αυτό που συμβαίνει.)Σε αυτό που οδηγώ με σηκωμένο χειρόφρενο, ποιος φόβος ή ποια πεποίθηση κρύβεται πίσω;
Τι μου κοστίζει και σε τι με εξυπηρετεί αυτή η μη δράση ή η καθυστέρηση; Το όφελος που βρίσκω, αξίζει το κόστος που πληρώνω ή μήπως το πληρώνω πολύ ακριβά;
Αν είχα την εγγύηση ότι θα πετύχει, τι θα έκανα διαφορετικά σχετικά με αυτό; Ποιο μικρό έστω βήμα προς αυτή την κατεύθυνση μπορώ να δοκιμάσω άμεσα, ώστε να γευτώ λίγο από το πιθανό όφελος που χάνω και να δω πώς θα επιδράσει αυτό στην ψυχολογία μου;
Σε κάποιες περιπτώσεις στη ζωή, δεν χρειαζόμαστε περισσότερους ίππους ή άλλη (πιο “σωστή”) χρονική στιγμή, αλλά το να δεχτούμε ότι η κίνηση ακόμα και με στροφές, μας πάει παραπέρα αντί να μας βαλτώνει στο συχνά επιβλαβές οικείο.
Το δυναμικό που μένει κλειδωμένο σε περιπτώσεις που το σύστημά μας μπορεί να απογειωθεί αξιοποιώντας το, μας “τρώει” από μέσα· νοητικά, ψυχολογικά, σωματικά.Ο δρόμος δεν ανήκει σε εκείνους που έχουν διαθέσιμους 621 ίππους, αλλά σε αυτούς που ξέρουν να διακρίνουν πότε μπορούν να τους απελευθερώσουν και το τολμούν.
Αν κολυμπάς στον ωκεανό των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, θα με βρεις κάπου εδώ για το Instagram και εδώ για το Facebook, σε μια σχεδία σαν κι εκείνη που είχε ο Οδυσσέας, μονολογώντας άλλοτε στα Ελληνικά και άλλοτε στα Αγγλικά.
♾️
Anthi Psomiadou — CC BY-NC-ND 4.0 International : Credit must be given to the creator/ Only noncommercial uses of the work are permitted/ No derivatives
